Dak lekt: wat te doen, wie bellen en hoe de oorzaak wordt gevonden

Een natte plek op het plafond, druppels langs de muur of een plas op zolder: een lekkend dak vraagt om snel handelen, maar niet om paniek. De meeste lekkages zijn met een gerichte reparatie te verhelpen, zolang het water niet weken de tijd krijgt om isolatie en hout aan te tasten. Dit artikel beschrijft wat direct te doen, wie te bellen, waar het water bij de verschillende daktypen meestal vandaan komt en hoe een dakdekker de oorzaak vindt.

Wat direct te doen bij een lekkend dak

1. Water opvangen. Een emmer onder de druppel en een handdoek eromheen. Bij een bollend plafond: met een schroevendraaier een klein gaatje prikken op het laagste punt, zodat het water gecontroleerd wegloopt en het plafond niet naar beneden komt.
2. Elektriciteit veiligstellen. Lekt het water in de buurt van lampen, stopcontacten of de meterkast, dan de betreffende groep uitschakelen.
3. Spullen weghalen. Meubels, vloerkleden en elektronica verplaatsen of afdekken met plastic.
4. Foto’s en video maken van de lekkage, het plafond en de schade, met datum. Dit is nodig voor de verzekeraar.
5. Niet zelf het dak op. Een nat dak is glad en een pannendak breekt onder onervaren voeten. Alleen wat vanuit een dakraam of vanaf een ladder tegen de goot veilig te bereiken is, kan zelf worden afgedekt met zeil en ballast.
6. Een dakdekker bellen. Bij hevige regen en veel water direct, anders zo snel mogelijk, zodat de oorzaak wordt vastgesteld voordat het opnieuw regent.

Wie bellen bij een lekkend dak?

Twijfel of het water van het dak of van een leiding komt? Een lekkage die alleen optreedt bij of kort na regen, komt van buiten. Een lekkage die ook bij droog weer doorgaat, komt vrijwel altijd van een leiding of afvoer.

Waar komt het water vandaan? Oorzaken per daktype

Water volgt de weg van de minste weerstand en komt zelden binnen recht onder de plek waar het het dak is binnengedrongen. Het loopt over folie, langs balken en gordingen en druppelt pas meters verder naar beneden. De oorzaak zit daarom vaak hoger op het dak dan de natte plek doet vermoeden.

Pannendak

• Gebroken, verschoven of poreuze dakpannen, vaak na storm.
• Losse of gescheurde nokvorsten waar water onder de nok loopt.
• Gescheurde of losgetrokken loodslabben bij schoorsteen, dakkapel of dakraam.
• Versleten onderdakfolie of rotte panlatten, waardoor stuifsneeuw en slagregen binnenkomen.
• Verstopte kilgoten (de goot waar twee dakvlakken samenkomen).

Plat dak met bitumen

• Open naden tussen de banen of losgelaten opstanden bij dakranden.
• Blazen en scheuren in uitgedroogde bitumen.
• Slecht ingewerkte doorvoeren: ontluchtingen, lichtkoepels, kabels van zonnepanelen.
• Verstopte afvoer waardoor het water tot boven de opstand stijgt.
• Beschadiging door werkzaamheden van derden.

Schoorsteen

• Lood dat is gescheurd, poreus of uit de voeg getrokken: de meest voorkomende oorzaak.
• Holle of uitgesleten voegen waardoor water het metselwerk intrekt.
• Gescheurde afdekplaat bovenop de schoorsteen.
• Condens in een niet meer gebruikt kanaal zonder ventilatie; lijkt op lekkage maar is het niet.

Dakkapel en dakraam

• Versleten loodaansluiting tussen dakkapel en dakvlak.
• Rot in de zijwangen of het boeiboord van de dakkapel.
• Verharde kit en versleten rubbers rond dakramen; verstopte afwatering boven het raam.

Dakgoot

• Verstopte of doorhangende goot die overloopt en het water achter de gevel of onder de onderste rij pannen duwt.
• Lekkende soldeernaad of gescheurde bakgoot, zichtbaar als natte plekken op de gevel onder de goot.

Hoe een dakdekker het lek opspoort

Een lek vinden is speurwerk. Den Dekker Dakbedekking begint binnen, bij de natte plek, en werkt van daaruit terug naar de buitenkant:

1. Binnen: waar zit de natte plek, wanneer treedt het lek op (bij regen, bij wind uit een bepaalde hoek, bij vorst) en hoe loopt het water langs balken en folie?
2. Op het dak: het dakvlak boven en hoger dan de natte plek wordt stuk voor stuk bekeken: pannen, nok, lood, naden, doorvoeren, goten en afvoeren.
3. Watertest: bij een lastig lek wordt het dak gericht nat gemaakt, van laag naar hoog, tot binnen water verschijnt. Zo wordt de exacte plek gevonden.
4. Vastleggen: de oorzaak wordt gefotografeerd en gefilmd, zodat de eigenaar zelf ziet wat er aan de hand is en het materiaal bruikbaar is voor de verzekeraar.
5. Repareren: in de meeste gevallen direct, zodat het dak dicht is voordat het weer regent. Bij een dak dat als geheel versleten is, volgt een advies over renoveren of vervangen.

Meer over deze aanpak staat op daklekkage. Bij schade door storm en de vraag of de verzekering uitkeert, helpt het artikel Daklekkage en de verzekering.

Lekkage of condens?

Niet elke natte plek is een lek. Vocht dat vooral in de winter en ’s ochtends verschijnt, op koude plekken zoals de onderkant van het dakbeschot of rond een niet meer gebruikte schoorsteen, is vaak condens. Warme, vochtige lucht uit de woning slaat neer op een koud oppervlak. De oplossing is dan ventilatie of isolatie, niet een reparatie van de dakbedekking. Een dakdekker herkent het verschil aan het patroon: condens is gelijkmatig verdeeld, een lek heeft een duidelijke bron en volgt de regen.

Lekkage voorkomen

• Dakgoten en afvoeren twee keer per jaar schoonmaken.
• Het dak jaarlijks laten inspecteren, bij voorkeur in het najaar. Zie dakinspectie.
• Na een storm het dak vanaf de grond bekijken op verschoven pannen en losse onderdelen.
• Lood, nokvorsten en kit rond dakramen elke vijf jaar laten nakijken.
• Na werkzaamheden van derden op het dak een controle laten uitvoeren.

Veelgestelde vragen

Hoe snel moet een lekkend dak worden gerepareerd?

Zo snel mogelijk. Hout en isolatie die langer dan enkele weken nat blijven, gaan rotten of verliezen hun isolerende werking. Een noodreparatie met zeil of een tijdelijke afdichting kan het dak dicht houden tot de definitieve reparatie.

Kan een lek zelf worden gerepareerd?

Een enkele verschoven pan die vanuit een dakraam bereikbaar is, kan worden teruggelegd. Voor alles wat branden, solderen of loodwerk vraagt, is een dakdekker nodig. Kit en dakcoating uit de bouwmarkt maskeren het probleem meestal tijdelijk.

Waarom lekt het dak alleen bij bepaalde wind?

Slagregen uit een bepaalde hoek duwt water onder pannen, achter loodslabben of over de rand van een opstand. Bij andere windrichtingen blijft het dak droog. Dit soort lekkages zit vrijwel altijd bij een aansluiting: schoorsteen, dakkapel, dakrand of nok.

Wat als het dak ’s nachts of in het weekend lekt?

Den Dekker Dakbedekking is dag en nacht bereikbaar voor spoedgevallen via 085 130 2723. Bij hevige regen wordt het dak eerst noodgedicht; de definitieve reparatie volgt bij droog weer.